
Loan là con nuôi của một gia đình người Mỹ. Nó rời một cô nhi viện ở Việt Nam khi còn đỏ hỏn, chưa kịp nhớ mặt quê hương. Về bố mẹ ruột, nó gần như không được biết gì, cho đến khi lớn lên và bắt đầu tự hỏi: mình là ai, mình từ đâu đến. Loan đăng ký theo học một chương trình trao đổi ở Việt Nam, mang theo ước mong được chạm vào cội nguồn của chính mình. Suốt chặng đường ấy, thỉnh thoảng nó kể tôi nghe rằng nó sinh ra trong một gia đình nghèo túng, là đứa con ngoài dự tính, có lẽ chẳng ai chờ đón. Người mẹ Việt của Loan khi ấy còn quá trẻ, trẻ đến mức không thể cho con một mái nhà tốt hơn cô nhi viện. Bố nó bỏ đi từ lúc nó vừa cất tiếng khóc chào đời. Vì thế, nó thương mẹ hơn là trách, hiểu rằng bà đã dằn vặt biết bao khi không thể tự tay nuôi con khôn lớn. Nó chỉ biết mẹ bị liệt, và đời bà lắm nỗi gian truân. Tình cảm nó dành cho bà cũng thật khó gọi tên, vì đó là người đã sinh ra nó, nhưng ngoài sợi dây máu mủ ấy, giữa hai mẹ con còn lại gì? Họ đã kịp có với nhau những gì, ngoài một lần chia lìa?
Học tiếng Việt, Loan thông minh và nhanh nhạy lạ thường. Từ mới vừa học xong là nó nhớ ngay, rồi đem ra dùng liền với tôi, với các bạn sinh viên địa phương, với cả bố mẹ nhà homestay.
“Trường ơi, cho em xin danh sách mấy bài hát tiếng Việt mà người Việt hay nghe được không?”
Tôi gửi nó một danh sách. Sáng hôm sau, nó đã chạy ùa vào văn phòng, sà đến bên bàn tôi, giơ chiếc điện thoại khoe đã tải về đầy ắp những bài hát ấy. Những ngày sau, thỉnh thoảng tôi lại nghe nó khe khẽ hát: “Anh đi hoài đường xa, em vẫn chờ nơi ấy…” và nhờ tôi… nhắc lời.
Tôi cùng Loan và Kait thả bộ dưới những tán phượng xòa thấp xuống mặt người ở phố cổ Hội An, nhấm nháp vài món quà vặt bên lề đường, rồi rủ nhau đi xa khỏi phố một chút, bởi một buổi chiều hoàng hôn đẹp nhường ấy chẳng nỡ để phí. Nắng vàng trải khắp phố, vàng óng trên những giọt mồ hôi, vàng cả trong cái nheo mắt chúng tôi nhìn nhau; còn những làn gió lơ thơ thì làm tan loãng cả những suy tư đặc quánh nhất. Tình cờ đi ngang một cô nhi viện, chúng tôi ghé vào, chỉ đơn giản vì Loan muốn biết ở những nơi như thế, người ta sống ra sao, các em nhỏ được chăm sóc thế nào.
“Ủa con bé này là Việt Kiều Mỹ? Ở đây nhiều năm trước cũng có các gia đình người Mỹ họ xin nhận con nuôi nè”. Cô nhân viên ra đón, gương mặt rạng rỡ, giọng đon đả.
“Vâng. Em Loan ngày xưa cũng được một gia đình người Mỹ nhận nuôi ạ. Gia đình bên Mỹ chỉ biết mang máng là em được nhận từ đâu đó trong tỉnh Quảng Nam thôi ạ.” Tôi đáp.
“Ủa chị Thu ơi, ngày xưa có con bé nào tên Loan được nhận nuôi không?”
Nghe tiếng í ới, cô Thu từ gian nhà bên bước ra. Cô bảo mình đã làm ở đây ba mươi lăm năm, gắn bó với nghề như gắn với một lẽ sống. Cô kể, gần hai mươi năm trước, có bốn đứa trẻ ở đây được bốn gia đình người Mỹ nhận về, trong đó chỉ có một bé gái, tên là Loan. Mốc thời gian ấy trùng khớp đến lạ với năm Loan được bố mẹ nuôi đón sang Mỹ. Rồi cô dẫn ba chúng tôi vào một căn phòng có chiếc tủ đã cũ. Trong đó vẫn còn tấm ảnh bốn đứa trẻ mặc tã nằm trên chiếc chiếu, chụp lần cuối trước ngày chia tay. Cô không muốn quên đứa nào, nên cất giữ tất cả ở đây, suốt gần hai thập kỷ. Bốn đứa hồi bé giống nhau quá, cô chẳng nhận ra đâu là Loan, nhưng cô biết chắc cô gái hai mươi mốt tuổi đang đứng trước mặt mình chính là đứa bé bị bỏ lại năm nào. Rồi cô bật khóc, ôm chầm lấy nó vào lòng.
Chúng tôi đi một vòng quanh cô nhi viện, rồi ngồi lại chơi với các em nhỏ khuyết tật trong một căn phòng. Tôi và Kait thay nhau bế các em, còn cô Thu ngồi chải tóc cho Loan, vỗ về nó như mẹ vỗ về con, rồi chậm rãi kể về người mẹ của nó. Như tự biết trong mình đang chảy dòng máu Việt, Loan thỉnh thoảng lại khẽ “dạ”, lễ phép mà thương đến lạ, rồi đưa tay quệt nước mắt. Mẹ nó giờ bệnh nặng lắm. Cô Thu dặn, nếu được thì con ghé thăm mẹ một lần, tội nghiệp bà lắm. Cô vẫn biết người mẹ ấy đang sống ở đâu quanh vùng này, bèn ghi lại cho Loan, để khi khóa học kết thúc, nó có thể tìm về bên mẹ ruột.
Lúc chúng tôi ra về, trời đã chạng vạng. Cô Thu đứng ở cổng, tay còn cầm cây lược, cứ như sợ buông ra thì con bé lại đi mất thêm hai mươi năm nữa. Loan ngoái lại mấy lần. Cô vẫn đứng đó, nhỏ dần, nhỏ dần, rồi lẫn vào màu nắng cuối ngày. Đường về, Loan không nói gì. Tờ giấy ghi địa chỉ nó gấp làm tư, kẹp vào cuốn sổ từ vựng, nằm chung với mấy chữ mới học: “cội nguồn”, “máu mủ”, “thương”. Tôi nghĩ, có những chữ phải đi nửa vòng trái đất mới học được, mà học rồi, cũng chưa chắc đã hiểu hết. Gần tới phố, nó bỗng khe khẽ hát, đúng câu hôm trước còn phải nhờ tôi nhắc: “Anh đi hoài đường xa, em vẫn chờ nơi ấy…”. Lần này nó không quên lời. Chỉ có điều giọng nó run run, như thể lần đầu tiên nó hiểu rằng ở một nơi nào đó trên mảnh đất này, có người đã chờ mình suốt hai mươi mốt năm mà không dám gọi tên.
Tôi không biết rồi Loan có tìm được về với mẹ hay không. Có những con đường, đi tới đầu kia mới hay mình chỉ vừa bắt đầu. Nhưng chiều hôm ấy, giữa Hội An vàng như mật, nó đã biết một điều mà không cuốn sổ nào ghi được, rằng ở quê mẹ, vẫn có người cất giữ tấm ảnh của nó trong chiếc tủ cũ, suốt ngần ấy năm trời.


Bài viết liên quan