Phía sau màn nước trắng – Tản văn dự thi của Nguyễn Mạnh Thắng

Trời hửng nắng nhẹ, tôi điều khiển chiếc xe Suzuki Ciaz lướt êm giữa hai hàng cây trên Đại lộ Thăng Long. Vài hạt mưa li ti chạm vào kính chắn gió, để lại những dấu chấm trong veo rồi bị gió kéo dài thành những vệt nhỏ. Chiếc gạt mưa chậm rãi quét qua, xóa đi tất cả. Tôi lẩm nhẩm một giai điệu quen thuộc thì trời bỗng tối sầm. Mưa trút xuống nhanh hơn ý nghĩ. Những hạt mưa quất vào kính lộp bộp, dồn dập rồi một màn nước trắng nhòe dựng lên ngoài kính chắn gió ở trước mặt tôi. Tôi giảm tốc độ, bật đèn và chiếc xe lầm lũi “bơi” trong biển nước, như chiếc gạt mưa làm việc không ngơi nghỉ mà hiệu quả chẳng được bao nhiêu. Lúc này, tôi có cảm giác đang đi giữa một dòng sông. Nước từ trời xuống. Nước từ bánh xe bắn lên. Nước cuộn dưới mặt đường. Nước phủ kín kính chắn gió.

Từ gương chiếu hậu, tôi thấy chiếc SUV phía sau lao tới với tốc độ cao. Khi ngang thân xe của tôi, một cột nước bật lên, quăng ngang qua đầu xe. Nó phủ kín kính chắn gió, đập mạnh vào nắp ca-pô. Tôi khựng lại. Chân ga rời xuống chân phanh. Trong giây lát, trước mặt tôi chỉ còn một màu trắng xóa.

Chính trong màn nước trắng xóa ấy, hình ảnh con tàu đột ngột hiện lên trong đầu tôi. Mũi tàu nhấc hổng khỏi mặt biển, thân nghiêng sang trái, những chân vịt phía sau khuấy nước thành một dải bọt trắng xóa dạt dài. Phía sau nó, những con tàu Trung Quốc hỳ hục bám đuổi, mũi chúng húc vào làn sóng do con tàu phía trước tạo ra, hất bọt tung tóe. Lúc ấy, nước trở thành một bức tường dựng đứng giữa vùng biển không nhìn thấy bờ.

Hình ảnh ấy diễn ra ở vùng biển Hoàng Sa và đã ăn sâu vào tiềm thức tôi suốt 12 năm qua, khi tôi cùng cán bộ, chiến sĩ Tàu CSB 4032 làm nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, kiên quyết ngăn chặn và xua đuổi giàn khoan Hải Dương 981 mà Trung Quốc hạ đặt trái phép.

Hôm đó là sáng 23-5. Khi tôi đang ngồi trên mặt boong của tàu thì thấy Hải đội trưởng Hoàng Quốc Đạt phát lệnh cho Thuyền trưởng, Thượng úy Vũ Trọng Huân triển khai công tác chuẩn bị. Khi Tàu CSB 4032 cơ động đến cách giàn khoan hơn 3 hải lý thì Đạt lệnh cho tàu giảm tốc và mở loa tuyên truyền.

Không lâu sau, 4 chiếc tàu Hải cảnh Trung Quốc từ các hướng lao tới đe dọa, ngăn cản. Đặc biệt, hai chiếc mang số hiệu 44011 và 37101 di chuyển tốc độ lớn, thái độ cực kỳ hung hãn. Khi chiếc Hải cảnh gần nhất cách tàu 4032 chỉ hơn 100 mét, Đạt lệnh cho tàu chuyển hướng. Hai chiếc tàu Trung Quốc vọt lên áp sát hai bên mạn, còi hú liên hồi; chiếc phía sau tăng tốc bám chặt đuôi tàu CSB 4032.

Hoàng Quốc Đạt phát lệnh “Tăng tốc độ 3 máy!”. Khói phụt ra đen đặc hai bên mạn. Tàu CSB 4032 nhấc mũi lao vút về phía trước, chao nghiêng sang trái, xé nước tạo thành một vòng cung ngoạn mục trên mặt biển mênh mông. Chân vịt khuấy động cuồn cuộn, dựng lên một luồng sóng trắng xóa chặn đứng tầm nhìn. Chiếc tàu Hải cảnh phía sau hoàn toàn bị lỡ đà, không thể vượt lên để thực hiện ý định đâm va hay phun vòi rồng. Các tàu Trung Quốc ở hai bên mạn dù gầm rú tăng tốc nhưng vẫn bất lực nhìn CSB 4032 bứt phá. Cuối cùng, tốp tàu Hải cảnh đành ngậm ngùi giảm tốc, từ từ bẻ lái quay đầu.

Tôi nhấn nhẹ chân ga, chiếc Suzuki Ciaz lại lướt đi qua những vũng đọng nước trên mặt đường. Cần gạt mưa vẫn đều đặn nhịp quét nhịp nhả. Cột nước cuồng nhiệt của chiếc SUV vừa rồi đã tan biến vào dòng chảy cuồn cuộn dưới gầm xe, nhưng cái giật mình nó để lại thì vẫn run lên khe khẽ nơi đầu ngón tay tôi đang bám chặt vô-lăng.

Do đặc thù nghề nghiệp, tôi phải đi rất nhiều mới có chất liệu để viết. Mỗi chuyến đi, mỗi nhân vật mà tôi từng gặp luôn để lại cho tôi những câu chuyện, những kỷ niệm khó quên. Nhưng trong các chuyến đi của tôi cũng ẩn chứa những nguy hiểm không thể nhìn thấy bằng mắt thường. Có lẽ câu chuyện ở Hoàng Sa ở trên là một chuyến đi như thế. Tôi nhìn khoảng đường xám xịt phía trước qua làn kính đã được gạt sạch nước và tự hỏi chính mình rằng, liệu mình đã trở về sau chuyến đi ấy 12 năm?

Lúc ấy, trong đất liền, tình hình rất căng thẳng. Ở một số địa phương ven biển miền Trung, nhiều người đã tập hợp tẩy chay làm ở các nhà máy Trung Quốc. Mỗi bản tin truyền hình về những chiếc vòi rồng, những cú đâm va ngoài biển lại khiến dư luận sục sôi. Vợ tôi không muốn cho tôi đi. Cô ấy gọi điện và nói chuyện với đồng chí cán bộ phụ trách của tôi ngoài Hà Nội mấy chục phút với lời lẽ lo lắng và căng thẳng. Ở quê, bố mẹ tôi ở quê cũng rất sốt ruột. Biết tình hình sẽ bất lợi nên khi đến Đà Nẵng và trong thời gian chờ xuống tàu đi Hoàng Sa, tôi đã chủ động tắt di động.

Khi ấy tôi nghĩ rất đơn giản hơn. Mình là lính, lại từng là lính Hải quân. Đồng đội đang ở ngoài đó, mình không thể đứng ngoài câu chuyện của họ. Thế là tôi đi và không nghĩ nhiều đến chuyện bao giờ mình trở về thậm chí là mình có trở về hay không.

Nhưng tôi cũng chỉ ở đó được thời gian hơn hai mươi ngày rồi phải theo tàu trở về đất liền. Tôi tiếp tục với công việc thường nhật, với những chuyến đi loanh quanh. Có lúc tôi đi xa lên vùng núi phía Bắc, nhưng có lúc cũng đi về vùng biển Đông Bắc hoặc chạy vào trong Thanh Hóa, Nghệ An. Lúc ấy, công việc và những thông tin mới cứ cuốn lấy tôi.

Còn những đồng đội, những người lính mà tôi đã cùng ăn, cùng ở, cùng sát cánh trên vùng biển như thuyền trưởng Huân và Hoàng Quốc Đạt thì vẫn ở lại bám biển cho đến khi giàn khoan Hải Dương 981 của Trung Quốc rút đi. Thỉnh thoảng, khi cần việc gì đó tôi bấm máy liên lạc với họ. Nhưng cũng có khi gọi cả ngày mà máy họ vẫn ngoài vùng phủ sóng. Lúc may mắn, tôi gặp được họ trên sóng thì cũng chỉ nói với nhau dăm câu ba điều rồi thôi vì sóng nước chèn sóng điện. Trước khi ngồi vào viết bài này, tôi có gặp lại Đạt trong một chuyến công tác ở Hà Nội. Anh kể lại về những ngày bám biển với giọng bình thản. Lúc ấy, thực phẩm, nước đều đã cạn. Anh em phải tiết kiệm từng tí. Buổi sáng, khi thức dậy, chỉ dùng một ca nước con con để đánh răng, rửa mặt. Mấy ngày mới được tắm một lần và cũng chỉ vẻn vẹn trong một xô nước nhỏ. Tôi nhớ nhất câu anh nói, không được đi biển, tôi thấy chẳng khác người bị nhốt trong nhà.

Bây giờ, tôi phải nói lời cảm ơn cú “húc nước” của chiếc SUV, vì nó khiến ký ức tưởng như đã ngủ quên của tôi sống dậy nguyên vẹn. Nước gặp nước. Một cột nước ở phố thị đã chạm vào ngọn sóng biển Đông, và toàn bộ khối ký ức nén chặt suốt mười hai năm qua bung nở, nguyên vẹn như chưa từng ngủ.

Mưa đã bắt đầu ngớt. Phía cuối Đại lộ Thăng Long, một vệt nắng mỏng đâm xuyên qua mây xám, thả xuống mặt đường những luồng quang mây lấp lánh. Kính xe đã trong trở lại, chiếc Suzuki Ciaz lại bình thản lăn bánh về phía nội thành nhanh hơn, nhưng trên mặt đường đọng nước phản chiếu mây trời, trong tôi vẫn phảng phất hình ảnh một mũi tàu nhấc khỏi mặt biển, rẽ sóng lao về phía trước…