Hậu bừng mở mắt, nhưng không biết lúc này là mấy giờ. Căn phòng vẫn tối om, một thứ bóng tối đặc quánh như đã đông lại từ bao giờ và phủ kín mọi thứ xung quanh. Trong im lặng, cô nghe thấy những tiếng lách cách rất khẽ chạy dọc theo mép tường, rồi tiếng sột soạt quen thuộc vọng lên từ một góc nào đó. Những âm thanh ấy đã trở thành một phần của cuộc sống nơi đây, đến mức cô chẳng cần nhìn cũng biết đó là lũ chuột. Chúng vẫn đêm ngày chạy qua chạy lại trước mắt cô, tự nhiên và ngang nhiên như thể căn phòng này vốn là nhà của chúng, chẳng cần biết cô có đồng ý hay không. Chỉ đến khi có ánh sáng, chúng mới chịu biến mất vào những khe tường tối tăm.
Nhưng ở đây vốn chẳng có ánh sáng. Vì căn phòng này không có cửa sổ.
Thực ra, gọi đây là một căn phòng cũng không hoàn toàn đúng. Đó chỉ là một tầng hầm rộng chừng hai mươi mét vuông, thấp và tù túng, với một cánh cửa nhỏ duy nhất dẫn ra bên ngoài. Mỗi lần bước qua cửa, Hậu đều phải cúi khom người xuống mới có thể đi được. Trần nhà thấp đến mức khi ngồi dưới nền, cô chỉ cần đưa tay lên là có thể chạm tới. Những bức tường loang lổ, vàng ố vì ẩm thấp theo thời gian, từng mảng sơn đã bong tróc, để lộ những lớp vữa xám xịt bên dưới. Nơi này vốn chỉ là một kho chứa đồ cũ, sau này được sửa sang sơ sài thành chỗ ở cho những người không có khả năng thuê một căn phòng đúng nghĩa.
Trong căn hầm không có gì đáng giá. Một chiếc nồi cơm điện cũ, một bếp ga mini, vài chiếc xoong nồi đơn sơ và hai chiếc va li đựng quần áo của Hậu được dựng sát vào góc tường. Tất cả tài sản của cô gần như chỉ có vậy. Căn phòng thậm chí còn không có nhà tắm hay nhà vệ sinh. Mỗi lần cần tắm rửa hoặc đi vệ sinh, cô phải leo lên trên lầu và đi nhờ.
Vậy mà đối với Hậu, có được một nơi như thế này vẫn là một sự may mắn.
Cô nằm yên trên tấm nệm mỏng, mắt vẫn mở nhìn vào khoảng tối trước mặt. Cô không biết bên ngoài trời đã sáng chưa. Ở dưới này, ngày và đêm chẳng còn khác nhau là mấy. Cô chỉ có thể đoán thời gian bằng tiếng người đi lại phía trên, tiếng cửa mở đóng, tiếng xe cộ vọng xuống từ ngoài phố, hoặc những bước chân thỉnh thoảng dừng lại ngay lối cầu thang trước cửa hầm.
Dãy phố nơi cô sống nằm gần chợ Noailles, khu vực cũ kỹ và phức tạp của Marseille, một thành phố ở miền Nam nước Pháp. Những dãy chung cư ở đây đã xuống cấp từ lâu, nhiều nơi tường ngoài loang lổ, những mảng sơn cũ bong ra từng lớp, ban công sắt đã hoen gỉ và những con hẻm lúc nào cũng phảng phất đủ thứ mùi. Cuộc sống ở đây có một vẻ nhếch nhác và bất an riêng, nơi những con người xa lạ đi qua nhau mà hiếm khi nhìn thẳng vào mắt nhau.
Hậu thường ra ngoài vào lúc sáng sớm hoặc những buổi chiều nhập nhoạng. Những góc phố quanh khu chợ thường có những nhóm đàn ông đứng tụm lại, nói chuyện với nhau bằng những giọng thấp và nhanh, đôi khi lén lút trao đổi những thứ hàng hóa mà cô không muốn biết là gì. Có những cuộc trò chuyện chỉ cần nhìn qua cũng hiểu rằng chúng không dành cho đôi mắt của người ngoài.
Mỗi khi phải đi ngang qua những nơi như thế, cô thường cúi mặt xuống, ôm chặt chiếc túi trước ngực và bước thật nhanh. Cử chỉ ấy đã trở thành một thói quen, dù cô biết trong chiếc túi chẳng có gì đáng để người ta cướp. Không tiền bạc, không giấy tờ quan trọng, chẳng có thứ gì mà một người bình thường vẫn cố giữ gìn khi ra đường.
Bởi vì Hậu vốn chẳng có tờ giấy nào cả. Cô là một người không có giấy tờ. Là một người cư trú bất hợp pháp trên đất nước này.
Và chính vì thế, điều cô sợ nhất không phải là mất một chiếc túi hay vài đồng tiền ít ỏi, mà là gặp cảnh sát.
Hậu sợ cảnh sát đến mức nhiều khi nghe thấy tiếng còi xe ngoài đường cũng cảm thấy tim mình đập nhanh hơn. Cô tránh xa mọi cuộc tranh chấp, không muốn dính líu đến bất cứ chuyện gì, bởi cô hiểu rằng cho dù mình có là người bị hại, câu hỏi đầu tiên người ta đặt ra vẫn có thể là giấy tờ đâu. Chỉ một cuộc kiểm tra bất ngờ cũng đủ khiến cuộc sống vốn đã mong manh của cô sụp xuống.
Hậu thậm chí còn bắt đầu sợ cả ánh nắng mặt trời. Ánh sáng khiến cô có cảm giác mình bị phơi ra trước thế giới, như một người không có chỗ nào để trốn. Những con phố sạch sẽ, những cửa hàng sáng đèn, những nhà hàng đông người và những khu phố có người qua lại trong những bộ quần áo chỉnh tề khiến cô càng cảm thấy mình lạc lõng. Cô thích những con phố cũ kỹ quanh Noailles hơn, thích những bức tường loang lổ đầy hình vẽ, những cửa hiệu nghèo nàn, những mảng sơn vàng ố đã bong tróc và những góc phố lúc nào cũng phảng phất mùi rác thải, mùi nước tiểu.
Ở giữa những thứ nhếch nhác ấy, cô không cảm thấy mình quá khác biệt.
Ít nhất, cô không thấy mình đơn độc. Giữa những bóng người lầm lũi, những khuôn mặt luôn cúi thấp và những con người sống bằng những công việc mà người khác không muốn làm, Hậu có cảm giác mình đang đứng ở đúng nơi mà số phận đã đẩy mình tới. Không ai hỏi cô từ đâu đến. Không ai quan tâm cô từng là ai. Ở đây, những người như cô có những cái tên mà cô không hiểu hết ý nghĩa. Người ta gọi họ là người cỏ, người rơm, hay những người không quần áo. Những cái tên nghe vừa xa lạ vừa buồn bã, dùng để chỉ những con người sống trong bóng tối, không giấy tờ, không tên tuổi rõ ràng, không dám để ánh mặt trời chiếu quá lâu lên cuộc đời mình.
Tin vào những lời hứa hẹn về một nước Pháp với những đại lộ lung linh ánh đèn và những cửa hiệu sang trọng. Về những ban công đầy hoa xinh đẹp, những đôi lứa yêu nhau lãng mạn trong một góc quán cà phê kiểu Pháp trong trí tưởng tượng của cô. Về một công việc được hứa hẹn kiếm ra tiền. Hậu đã trả tất cả vốn liếng dành dụm cho chuyến đi này. Cuối cùng lại đưa cô đến một nơi mà ngay cả việc ra ngoài hít thở không khí cũng làm cô lo âu.
Trong những đêm dài thao thức, cô thường nhìn xuyên qua bức tường dày, như bước vào một khoảng xanh mướt của quê nhà. Cô con gái nhỏ đang mỉm cười chạy về phía cô. Hai bím tóc hình con bướm màu hồng khẽ đung đưa lắc lư theo mỗi nhịp chân con. Ánh nắng ấm áp xuyên qua tán lá rơi những đốm sáng lấp lánh mờ ảo. Nhưng mỗi lần muốn đưa tay ra ôm con, trước mắt cô chỉ có bức tường ẩm thấp và khoảng tối im lìm.
Hậu cứ nghĩ chỉ cần đi xa đến thế, cô sẽ bỏ lại phía sau những ngày đau khổ sau cuộc hôn nhân thất bại. Sẽ đến một miền đất mới, gầy dựng lại tương lai và đón con gái sang đoàn tụ. Không may, chuyến đi lại đưa cô vào một vùng tối đầy bất lực.
Trở về hay đi tiếp? Câu hỏi ấy cứ quay cuồng miên man trong những đêm dài thao thức. Nhưng đến lúc cô biết mình không thể tiếp tục dừng mãi trong vùng tối có vẻ an toàn này.
Hậu ngoái đầu nhìn căn phòng thêm một lần nữa, rồi kéo chiếc va li cúi người bước qua cánh cửa thấp, đặt chân lên bậc thềm và ngẩng mặt nhìn ra ngoài. Ánh sáng chiếu vào mắt khiến cô phải nheo lại. Cô vô thức lại muốn quay về nơi quen thuộc, khép cánh cửa nhỏ và trốn tránh tất cả. Dù cô không biết con đường phía trước sẽ dẫn tới đâu, chỉ biết nếu cứ ở mãi trong bóng tối, cô sợ một ngày chính cô sẽ quên mất ánh sáng trông như thế nào.
Bài viết liên quan