Phải nói thật ngay từ đầu cho đỡ mất công vòng vo, tôi rất thích cái địa chỉ ở tầng 41, tòa HH2B, khu đô thị Linh Đàm, Hà Nội. Nghe cứ như đại bản doanh của một ông trùm nào đó, nhưng thực ra đó là văn phòng của Đường Văn – Thi Nhân Các, một địa chỉ rất mới của văn chương. Ở đó, thang máy chạy một mạch lên gần tới trời, những người bạn đến với văn chương đều là khách quý, được đón tiếp trân trọng và ấm áp.
Mà đúng là ở đó có những ông trùm thật, họ là nhà văn Phan Mai Hương, nhà văn Hà Phạm Phú, nhà văn Nguyễn Đình Tú, nhà thơ Linh Chi…, như ai đó từng nói mỗi người một vẻ, nhưng cùng giống nhau ở một điểm, đó là cống hiến hết mình, vô tư với văn chương tới mức hơi đáng ngờ? Họ đã khiến tôi và những người từng gặp khiến mình thêm tin rằng chữ nghĩa thật là có sức quyến rũ riêng.
Càng tiếp xúc với họ, tôi càng tin rằng họ thực sự muốn làm một điều gì đó cho văn học, dù biết rằng kết quả có thể đến chậm, thậm chí có những việc làm hôm nay phải nhiều năm sau mới thấy được ý nghĩa. Giám đốc công ty Truyền thông Thi Nhân Các là anh Nguyễn Trọng Thắng, ở con người này toát lên sự tin tưởng, dễ mến. Làm một diễn đàn văn học đã khó, đủ tài chính để duy trì nó qua từng số chuyên đề gồm 200 trang in; tổ chức từng cuộc thi truyện ngắn và tản văn; tổ chức từng trại viết cho các nhà văn và các cây bút trẻ; tất cả những việc đó khó như thể đánh đường lên trời.
Đường Văn không thuộc một hội đoàn hay cơ quan báo chí lớn, phải tự tổ chức công việc, tự tìm nguồn lực, tự xây dựng uy tín bằng chất lượng và cách làm của mình. Vậy mà, Giám đốc Nguyễn Trọng Thắng từng chia sẻ mong muốn sẽ tiếp tục đầu tư cho Đường Văn trong hàng chục năm nữa, tùy theo tiềm lực tài chính. Nghe vậy, tôi vừa nể vừa thấy hơi lo cho túi tiền của ông chủ trẻ tuổi này!
Thời gian chục năm trở lên đủ dài để người ta đổi vài chiếc xe, chuyển mấy căn nhà, thậm chí thay đổi quan điểm về rất nhiều chuyện trên đời. Còn đầu tư cho văn chương suốt cả chục năm, nếu không có một tình yêu đủ lớn, chắc khó lòng nói ra nhẹ nhàng đến vậy.
Ở Đường Văn, có lẽ tôi thường trò chuyện với nhà văn Phan Mai Hương nhiều hơn những người khác. Là một người phụ nữ rất có duyên, chị luôn vui vẻ, cởi mở với người viết. Mỗi lần gặp nhau, hai chị em tôi hay tỉ tê những chuyện về đời sống văn học, các tác phẩm, tác giả trẻ. Trong mắt tôi, nhà văn Phan Mai Hương và nhà thơ Linh Chi (Nguyễn Trọng Thắng) là một cặp bài trùng của Đường Văn. Mỗi người một cách làm việc, mỗi người một phong cách khác nhau, nhưng họ cùng gặp nhau ở sự tận tâm với sách vở văn chương và sự gắn bó hết lòng với người viết. Có lẽ, để giữ cho một không gian văn chương luôn ấm áp và có sức sống, cần những người đủ yêu nghề, đủ kiên nhẫn, và nhất là đủ duyên để níu chân người khác. Hai anh, chị – nhà văn Phan Mai Hương và nhà thơ Linh Chi – theo cách riêng của mình, đã làm được điều ấy.
Tôi không phải người dễ bị chinh phục bởi những lời mời gọi văn chương. Làm nghề viết, đôi khi người ta trở nên khó tính một cách đáng ngờ. Nói thế không phải để tỏ ra mình tỉnh táo hơn người, chẳng qua đi qua vài mùa chữ nghĩa, tôi hiểu rằng tình yêu văn chương rất đáng quý, nhưng chỉ tình yêu thôi thì nhiều khi chưa đủ. Tôi dành cho Đường Văn một tình cảm đặc biệt, không phải vì nơi ấy lúc nào cũng có những lời hay ý đẹp, càng không phải bởi người viết cứ gửi bài là được vỗ vai khen giỏi. Tôi trân trọng Đường Văn vì ở đó văn chương được đối xử như một công việc nghiêm túc, người viết được đón nhận bằng sự tử tế, còn những cuộc gặp gỡ không chỉ dừng lại ở chuyện chúc tụng nhau vài câu rồi ai về nhà nấy.
Tôi đã hai lần có mặt trong dịp sinh nhật Đường Văn, đã tham gia trại viết tại Tam Đảo tháng 8/2025, cùng anh chị em đi thực tế, dự những buổi trao đổi chuyên môn, chuyện trò trao đổi sâu về nghề viết. Lần ấy, nhà văn Nguyễn Đình Tú trong một buổi trao đổi với các tác giả, đã nhận xét từng tác phẩm của trại viên. Đến lượt nhận xét tác phẩm của tôi, anh nói: “Truyện của tác giả tròn trịa, tròn trịa đến mức cũ rích, chẳng có gì mới mẻ.” Dường như lời ấy như một chất xúc tác mà nhà văn Nguyễn Đình Tú cố tình kích thích để đánh thức điều gì đó vẫn đang ngủ trong tôi. Ngay tức khắc như đụng đến lòng tự ái của người phu chữ, tôi phát biểu đề nghị rằng xin rút lại truyện ngắn đã nộp và sẽ viết một truyện khác. Mãi đến khi cuộc thi truyện ngắn Đường văn 2024 – 2026 sắp kết thúc tôi mới gửi truyện ngắn “Hàng tre xanh ngát”, còn khác đến đâu chắc phải do Ban Giám Khảo cuộc thi truyện ngắn 2024 – 2026 đánh giá!
Tôi nghĩ, sự đóng góp của chuyên đề Văn học Nghệ thuật Đường Văn cho văn học trong giai đoạn này nằm ở những điều cụ thể như thế. Không chỉ tạo thêm một địa chỉ cho các nhà văn và các người viết trẻ đăng tải tác phẩm, Đường Văn còn mở ra cơ hội cho người viết, nhất là những người viết trẻ được thử sức, được đọc, được nhận xét, được gặp những người làm nghề nghiêm túc và học cách nhìn lại chính mình.
Qua các cuộc thi, những cây bút mới có cơ hội bước ra ánh sáng; những người đã viết lâu năm cũng có thêm một không gian để tiếp tục đối thoại với bạn đọc. Tất nhiên, không có sân chơi nào thay thế được lao động sáng tạo của từng nhà văn. Một tác phẩm hay không thể được tạo ra chỉ bằng một tấm giấy chứng nhận, cũng chẳng thể trưởng thành nhờ vài lời khen đúng lúc. Nhưng một môi trường biết trân trọng tác phẩm, khuyến khích tìm tòi và tạo điều kiện để người viết gặp gỡ nhau có thể giúp những hạt giống tốt tìm được mảnh đất phù hợp. Với văn chương, đôi khi chỉ cần thế đã là điều đáng mừng. Ba năm chưa phải quãng đường dài. Đường Văn còn nhiều việc phải làm, nhiều thử thách phải vượt qua, nhưng tôi tin, một cuộc chơi có người nghiêm túc góp sức, có người thật lòng nâng niu chữ nghĩa và có người sẵn sàng đi đường dài thì luôn đáng để trân trọng.
Sắp tới, Đường Văn bước sang sinh nhật lần thứ ba. Tôi đã tự nhủ sẽ gác lại công việc để đến chung vui với những người bạn văn của mình, được trò chuyện với những người mình quý trọng, được chứng kiến một không gian văn chương tiếp tục lớn lên bằng sự góp sức của nhiều người. Không phải vì thiếu một cuộc vui thì đời văn sẽ buồn đi đôi chút, mà bởi giữa bao nhiêu việc phải làm trong cuộc sống, vẫn có những nơi khiến người ta sẵn lòng gác việc lại để đến. Với tôi, Đường Văn là một nơi như thế.
11/10/2026.
Bài viết liên quan